Europejski System Transferu Punktów (ang. European Credit Transfer System)¹, w skrócie ECTS, to zorientowany na studenta system transferu i akumulacji punktów zaliczeniowych, oparty na przejrzystości procesu i efektów kształcenia/uczenia się.

System ECTS powstał dla potrzeb międzynarodowej wymiany studentów w ramach programu Erasmus. Obecnie jest szeroko wykorzystywany w szkolnictwie wyższym i może być stosowany w innych formach uczenia się.

Jednym z celów Systemu jest ujednolicenie sposobu studiowania w Europie, a dokładniej w szkołach wyższych Europejskiego Obszaru Szkolnictwa Wyższego, który obejmuje wszystkie kraje zaangażowane w Proces Boloński ². System ECTS jest jednym z najważniejszych narzędzi tego Procesu³. Ułatwia planowanie, zdobywanie, ocenianie, uznawanie i walidację kwalifikacji zdobytych w trakcie kształcenia, a przez to zwiększanie mobilności studentów. W większości krajów biorących udział w Procesie Bolońskim System ECTS wprowadzono do szkolnictwa⁴ wyższego za pomocą odpowiednich aktów prawnych. Ma to zagwarantować zaliczanie przez macierzystą uczelnię osiągnięć studenta uzyskanych w innych uczelniach. Komisja Europejska promuje w ten sposób współpracę pomiędzy uczelniami w zakresie wymiany studentów. Dzięki wdrożeniu ECTS europejscy studenci mają możliwość podjęcia lub kontynuacji studiów we wszystkich uczelniach realizujących projekt, a uzyskane zaliczenia i zdane egzaminy mogą być w pełni uznane przez uczelnię macierzystą.

ECTS jest coraz szerzej stosowany również poza Europą, a tym samym odgrywa ważną rolę w ogólnoświatowej wymianie studentów.

Punkty ECTS i ich stosowanie

Punkty ECTS odzwierciedlają nakład pracy studenta potrzebny do osiągnięcia założonych efektów kształcenia/uczenia się.

Przez nakład pracy należy rozumieć czas (określony w godzinach), jakiego przeciętny student potrzebuje, aby osiągnąć założone dla danego przedmiotu efekty kształcenia, czego wyrazem jest jego zaliczenie.

Efekty kształcenia/uczenia się to opis tego, co student powinien wiedzieć, rozumieć i potrafić zrobić po zaliczeniu tego przedmiotu.

Każdemu przedmiotowi przypisana jest odpowiednia liczba punktów ECTS, które są przyznawane poszczególnym studentom (studiów stacjonarnych i niestacjonarnych) i są gromadzone (akumulacja) w celu uzyskania kwalifikacji lub dyplomu, zgodnie z regulaminem uczelni macierzystej przyznającej tytuły lub stopnie naukowe.

Jeżeli student osiągnął efekty kształcenia/uczenia się w innych ramach czasowych lub warunkach kształcenia (formalnych, nieformalnych, incydentalnych), to przypisane im punkty mogą zostać uznane przez uczelnię macierzystą po przeprowadzeniu oceny, walidacji lub zatwierdzeniu tych efektów kształcenia/uczenia się. Punkty przyznane w jednym programie mogą zostać przeniesione do innego programu (transfer) oferowanego przez tę samą lub inną uczelnię/instytucję. Transfer punktów może nastąpić tylko wtedy, kiedy uczelnia/instytucja przyznająca tytuły lub stopnie naukowe uzna te punkty i związane z nimi efekty kształcenia/uczenia się. Uczelnie/instytucje partnerskie, które prowadzą rutynową współpracę w zakresie wymiany studentów, powinny z wyprzedzeniem uzgodnić uznawanie przedmiotów/okresów studiów zrealizowanych u partnera.

Transfer i akumulację punktów ułatwia stosowanie podstawowych dokumentów ECTS (Katalogu przedmiotów, Formularza zgłoszeniowego studenta, Porozumienia o programie zajęć i Wykazu zaliczeń), a także Suplementu do dyplomu.

Punkty ECTS są zawsze opisane w kategoriach poziomu, na jakim są one przyznawane, w oparciu o poziom efektów kształcenia/uczenia się danego komponentu edukacyjnego. Tylko punkty przyznane na odpowiednim poziomie podlegają akumulacji i pozwalają na uzyskanie danej kwalifikacji. Poziomy określone są w krajowych lub instytucjonalnych regulaminach zdobywania kwalifikacji.

Studia za granicą

W przypadku uzgodnionego wyjazdu studenta do uczelni zagranicznej wszystkie trzy zaangażowane strony, tj. uczelnia macierzysta, uczelnia przyjmująca i student, powinny przed wyjazdem podpisać Porozumienie o programie zajęć. Jeżeli takie Porozumienie zostanie podpisane, to na jego mocy uczelnia macierzysta automatycznie uzna punkty zgromadzone przez studenta w sposób uzgodniony w tym Porozumieniu. Wszystkie komponenty kształcenia, w których student ma uczestniczyć za granicą powinny być wyszczególnione w Porozumieniu o programie zajęć. W przypadku uzyskania przez studenta punktów za inne komponenty kształcenia, niż te uwzględnione w podpisanym dokumencie, ich uznanie leży w gestii uczelni macierzystej. W przypadku zmian w programie studiów uzgodnionym ze studentem, należy wprowadzić zmiany w Porozumieniu o programie zajęć, przy czym ta nowa wersja musi zostać ponownie podpisana przez wszystkie trzy zaangażowane strony w uzgodnionym terminie.

W Polsce stosowanie systemu ECTS uregulowane jest Rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 3 października 2006 r. w sprawie warunków i trybu przenoszenia osiągnięć studenta. Główne postanowienia tego rozporządzenia są następujące:

Każda uczelnia opracowuje własny regulamin przyznawania punktów ECTS za poszczególne przedmioty. Ze względu na uregulowania prawne, specyfikę uczelni i inne uwarunkowania trudno opracować jednolity system, który byłby możliwy do zastosowania zarówno na studiach stacjonarnych jak i niestacjonarnych, na różnych kierunkach studiów i różnych wydziałach. Jeszcze trudniej opracować system obejmujący wiele uczelni w różnych krajach. Mimo to system ECTS obejmuje obecnie 46 krajów i setki uczelni. Jednakże przenoszenie (transfer) punktów ECTS z jednej uczelni do innej nie jest automatyczne i bezwarunkowe. Istnieje tu szereg ograniczeń i problemów, które rozwiązuje się w różny sposób.

Jednym z rozwiązań, najwygodniejszym dla studentów i administracji uczelni, jest porozumienie zawierane między uczelnią macierzystą studenta a uczelnią, w której student okresowo studiował i zrealizował niektóre przedmioty. W tym przypadku obie uczelnie nawzajem uznają swoje punkty ECTS i są one zaliczane w uczelni macierzystej bez dodatkowych uwarunkowań.

W innych przypadkach zaliczenie punktów uzyskanych poza macierzystą uczelnią musi być rozpatrywane indywidualnie, a głównym kryterium jest zbieżność efektów kształcenia rozważanych przedmiotów w obu uczelniach. Należy podkreślić właśnie zbieżność efektów kształcenia, a nie nazw przedmiotów czy też liczby godzin, gdyż w systemie ECTS najważniejsze są efekty, a nie sposoby ich osiągania.

Decyzję o uznaniu punktów ECTS uzyskanych w innej uczelni podejmuje kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni macierzystej (w przypadku PWSBiA jest to dyrektor instytutu) po zapoznaniu się z dokumentacją przedłożoną przez studenta. Dlatego też w interesie studenta jest dostarczenie w takich przypadkach możliwie pełnego opisu przedmiotów zaliczonych w innych uczelniach.

Ministerialne przepisy dotyczące systemu ECTS znalazły również odbicie w najnowszej wersji Regulaminu Studiów PWSBiA. Odnosi się do niego w całości §15 oraz częściowo paragrafy 4, 17 i 29.

Dodatkowe informacje na temat systemu ECTS można uzyskać w PWSBiA pod nr telefonu (22) 559 2276 lub wysyłając pytanie na adres Ten adres email jest ukrywany przed spamerami, włącz obsługę JavaScript w przeglądarce, by go zobaczyć

Ponadto Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego poleca stronę internetową www. ekspercibolonscy.org.pl. Dla ułatwienia poszukiwań na stronach międzynarodowych poniżej podajemy zestawienie podstawowych terminów w języku angielskim dotyczących omawianej problematyki.

________________________________________________________________